Historia gminy
Najstarsze ślady osadnictwa na terenie obecnej gminy Czernica pochodzą z ok. 2500 r. p.n.e., wtedy osiedliła się tu ludność reprezentująca tzw. kulturę pucharów lejowatych. Przedstawiciele tej kultury przybyli na Śląsk z rejonu naddunajskiego, skąd zaczerpnęli techniki upraw i hodowli. Budowali oni ziemianki oraz zakładali pierwsze na tym obszarze sady. Znaleziska w pobliżu Widawy dowodzą, że ludność ta umiała wykorzystywać rośliny lecznicze oraz wytwarzać barwniki.
Z okresu wczesnego średniowiecza, z przełomu VIII w. i IX w. pochodzi słowiańska osada, której pozostałości odkryto w sąsiedztwie Odry. Jej ludność utrzymywała zapewne bliskie kontakty z dwoma niewielkimi grodami usytuowanymi nad rzeką: Jelczem i Siedlcami (być może była to osada służebna dla tych grodów). Podczas walk o zachowanie granic państwa polskiego nad Odrą, w XI w. na odcinku między Brzegiem a Wrocławiem istniały niewielkie warownie, w skład których mogła wejść także osada obronna w Czernicy.
Pierwsza historyczna wzmianka o wsi Czernica pochodzi z 1246 r., kiedy to wymieniona zostaje pod nazwą Cirne. Wiadomo, że miejscowość leżała wówczas w sąsiedztwie dóbr książęcych Conarsze. Nazwa Conarsze wzięła się od urzędu koniuszego, sprawującego nad tymi dobrami opiekę. Teren ów, obejmujący obszar dzisiejszych Kotowic, Ratowic, aż do Miłoszyc, składał się z lasu, na obszarze którego hodowano książęce konie. Kolejny raz Czernica występuje w źródle z 1265 r. pod nazwą Czyrnczicz. W dokumencie tym odnotowano sprzedaż miejscowości przez księcia Henryka III biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi II. Istniejąca już wówczas we wsi karczma jest jednym z najstarszych szynków opisywanych w dokumentach średniowiecznych na ziemiach polskich. Była ona własnością księżnej czeskiej Anny, wdowy po księciu Henryku II Pobożnym.
W zapisie z 1273 r. Czernica pojawia się pod nazwą Czirnina, co rzuca światło na polskie pochodzenie nazwy. Przypuszczalnie etymologicznego źródła obecnej nazwy nie należy wywodzić od urodzajnej gleby, czarnoziemu lub od rosnącej w okolicy czarnej borówk,i ale raczej od tego, że osada powstała na czarnej glebie lub w okolicy lasów. Wieś rozrastała się w układzie okrężnicowym, została koncentrycznie rozplanowana wokół niewielkiego placu, co było charakterystyczną cechą miejscowości wyznaczonych na polanach leśnych.
W 1343 r. istniał we wsi duży 22-łanowy folwark, który był własnością wrocławskiej kapituły. Od 1630 r. zmianie uległa nazwa miejscowości, którą od tego czasu określano jako Tschirna (od 1736 r. Tschirnau, a od początku XIX w. do 1937 r. Tschirne). W latach 1937 – 1945 r. nosiła ona nazwę Großbrück, dla ukrycia polskich, średniowiecznych korzeni.
Od XVII w. przez Oławę, Jelcz i Ratowice przechodził spływ drewna opałowego i budowlanego. Utrzymywano również kontakty z położonymi po drugiej stronie rzeki Kotowicami, skąd – jak donoszą źródła z 1669 r. - przywożono do Czernicy piwo z biskupiej gorzelni. chyba browaru W latach 1759 – 1770 r. z inicjatywy Fryderyka Wielkiego przeprowadzano prace usprawniające żeglugę na Odrze. Wówczas to miała miejsce likwidacja zakoli brzegowych pomiędzy Ratowicami a Czernicą.
W 1777 r. otwarto w Czernicy pierwszą katolicką szkołę. Mieszkańcy wyzwania rzymsko-katolickiego przynależeli do parafii w Gajkowie, natomiast ewangelicy do zboru w Laskowicach. Pod koniec XVIII w. wieś, leżąca nadal w dobrach biskupich, liczyła 500 mieszkańców. Poza karczmą, szkołą i młynem mieściła się tutaj także gorzelnia.
Przed wojnami światowymi założono przeprawę promową między Czernicą a Utratą, przysiółkiem położonym 2 km na północny- zachód od wsi Kotowice (tzw. Stare Kotowice). Zimą 1945 r. wojska radzieckie przekroczyły Odrę na wysokości nieistniejącej już wówczas przeprawy promowej. W czasie tej operacji wojskowej – jak twierdzą świadkowie- w Odrze zatopionych zostało 11 czołgów .
Istniejąca w miejscowości Czernica roszarnia stała się podstawą do powstania Wojskowych Zakładów Naprawczych (1962 r.) a następnie Wojskowych Zakładów Radiotechnicznych (1965 r.) i Wojskowych Zakładów Łączności nr 2.
